Ervaringen

De bekendste onderduik is die van de familie Frank. Otto Frank besloot in 1942 met zijn gezin in zijn eigen Amsterdamse kantoor onder te duiken. Door Het Achterhuis, het dagboek van Anne Frank, weten miljoenen mensen hoe het er in het pand aan de Prinsengracht aan toeging: de voorzorgen, de spanningen, de oplevende en afnemende hoop op een goede afloop.

Frieda Menco-Brommet dook tijdens de oorlog met haar ouders in Warmond onder, boven een fietsenwinkel. Ze troffen het daar slecht. Vader Brommet moest extreem veel huur betalen en het gezin kreeg bijna geen voedsel. Frieda en haar familie verhongerde bijna. De onderduikgever bemiddelde bij pogingen om naar Zwitserland te ontkomen. Dat kostte het gezin duizenden guldens. Elke keer bleek het om oplichting te gaan.

In het boek Frieda. Verslag van een gelijmd leven beschrijft Frieda Menco-Brommet (1925) de zware omstandigheden waarin zij en haar ouders ondergedoken zaten:

‘Heel af en toe, bij een verjaardag, gaf mijn vader extra geld. Dan zou de familie Schrijvers vlees kopen. Maar wat bleek? Ze kochten er liters jenever voor, want die Schrijvers was totaal aan de drank. En ik herinner me nog dat ze toen een accubak namen, die gooiden ze helemaal vol met jenever, en toen schepten ze met hun glaasje de jenever uit de accubak. En dan kwamen ze waar wij zaten en dan zeiden ze: ‘Kom, jullie zijn ook uitgenodigd. Kom gezellig even wat drinken’. En dat was dan in plaats van het vlees dat ze zouden kopen.’