Het Apeldoornsche Bosch

Het Apeldoornsche Bosch was een Joods-psychiatrische instelling die van 1909 tot 1943 gevestigd was aan de Zutphensestraat in Apeldoorn. De instelling groeide uit tot een grote, moderne psychiatrische inrichting. Vlak voor de oorlog had de inrichting een opnamecapaciteit van ruim 1.000 patiënten.

 
In januari 1943 werd de inrichting door de nazi’s ontruimd en de patiënten en een deel van het verplegend personeel weggevoerd. Op 20 januari 1943 arriveerden 100 man van de joodse Ordedienst uit Westerbork om ondersteuning te bieden bij de ontruiming van de inrichting. Zij kwamen een dag te vroeg, waardoor bij het personeel nu duidelijk was, dat de ontruiming op handen was. Zij werden geplaatst voor het onmogelijke dilemma: bij de patiënten blijven of vluchten.

De bijna 1.200 patiënten en 50 hen begeleidende personeelsleden werden in de nacht van 21 op 22 januari vanaf het station Apeldoorn met ‘onbekende bestemming’ op transport gesteld.

De eindbestemming van het transport bleek Auschwitz te zijn. De overige personeelsleden werden naar Westerbork weggevoerd. Bij dit transport bevonden zich ook de laatste joodse gezinnen uit Apeldoorn, dat daarmee ‘Judenrein’ werd gemaakt. Het merendeel van hen werd van Westerbork vrijwel direct doorgezonden naar de vernietigingskampen in het Oosten. Van patiënten en begeleidend personeel werd nooit meer iets vernomen.
Van het overige gedeporteerde personeel overleefden waarschijnlijk 14 personen de kampen.

De gangexpositie met persoonlijke verhalen en foto's van het Apeldoornsche Bosch is vanaf 7 augustus te zien in het museum van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Voor meer informatie kunt u hier kijken.