COLUMN: Het zijn maar enkele woorden

30 oktober 2018

Het eerste transport
Het is 15 juli. Een transport uit Amsterdam, op weg naar Auschwitz, doet kamp Westerbork aan. De trein stopt bij het stationnetje van Hooghalen. De passagiers moeten te voet naar kamp Westerbork. In het kamp is de grote zaal veranderd in een registratiezaal. Tafeltjes met typemachines staan netjes in rijen opgesteld, om naam en andere gegevens van de binnengekomen personen op kaarten voor de nieuwe cartotheek vast te leggen. Op tafels staan kannen met koffie klaar en lunchpakketten voor in de trein. Twee keer moet een afstand van bijna 5 km worden afgelegd. De trein is een gewone trein met coupes. 

Het is een transport dat iedereen in Westerbork is bijgebleven. Niet alleen omdat het om het eerste transport gaat, maar vooral omdat het transport moet worden aangevuld met vluchtelingen uit het kamp. Onder hen 51 weeskinderen.

Het tweede transport
Wat vele mensen niet weten is dat de dag erna weer een trein binnenkwam. Een transport uit Amersfoort en een transport uit Amsterdam, aan elkaar gekoppeld tot een trein. Alleen de Amsterdammers moeten naar het kamp lopen om geregistreerd te worden. Ook nu staat de koffie klaar. Dit transport wordt aangevuld, met mannen uit de provincie en de stad Groningen, die op 10 juli in kamp Westerbork waren terecht gekomen.

Briefkaart
Afgelopen week ontvingen we een briefkaart. De kaart is geschreven door Sophie (Fiete) Bloch-Ricardo. In de rechterbovenhoek staat de datum 16-7-1942. Ze schreef: 'Westerbork, geregistreerd, koffie, gaan nu weer naar de trein terug. Behandeling tot nu toe behoorlijk. We hebben allemaal nog wat geslapen in de trein. Kinderen lief, bagage loodzwaar.'

De trein gaat richting Auschwitz. Ergens in Duitsland wordt dit transport gekoppeld aan het transport van de dag ervoor. Op 17 juli, waarschijnlijk laat in de avond, komen 2000 personen aan in Auschwitz, waar de eerste selectie plaatsvindt. Bijna een kwart van de gedeporteerden wordt direct naar de gaskamers gestuurd. Onder hen Sophie. Ze is op dat moment 34 jaar oud.