Officiële opening tentoonstelling en aftrap themajaar Schattenberg op zaterdag 21 maart

woensdag, 04 maart 2026

Op zaterdag 21 maart vindt de officiële opening plaats van de fototentoonstelling 'Maria Austria was hier - In Schattenberg, voorheen Kamp Westerbork'. Deze opening is tevens de aftrap van het Themajaar Schattenberg.

Dit jaar herdenken wij dat het 75 jaar geleden is dat ongeveer 13.000 Molukkers, KNIL-militairen en hun gezinnen, naar Nederland kwamen. Voor een tijdelijk verblijf, zo was de bedoeling. Voor alle militairen volgde ontslag.

Op 21 maart 1951 kwam het eerste schip Kota Inten aan in Rotterdam, op 22 maart arriveerden de eerste Molukkers in kamp Westerbork, waarvan de naam was veranderd in woonoord Schattenberg. Ruim 3.000 mensen werden in Schattenberg ondergebracht – de laatste gezinnen vertrokken pas in 1971 naar een van de Molukse wijken. Een 'tijdelijk' verblijf werd hiermee permanent.

Maria Austria's bezoek 
In april 1952 bezocht de Joodse fotografe Maria Austria (1915-1975) Schattenberg om het Molukse fluitorkest te fotograferen. In diezelfde barakken waar nu Molukkers woonden, hadden tijdens de oorlog haar moeder, broer, zus en nichtjes vastgezeten. Haar foto's legden niet alleen het leven in Schattenberg vast, maar vertellen ook het verhaal van twee families: de Joodse familie Oestreicher en de Molukse familie Wairata. 

Naast het tonen van de bijzondere Austria-foto’s worden via twee indrukwekkende projecties beide geschiedenissen – de Holocaust en de gevolgen van dekolonisatie – op deze bijzondere plek samengebracht. Met vanzelfsprekende verschillen, maar ook met overeenkomsten. 

Programma zaterdag 21 maart
Het openingsprogramma begint om 14:00 uur in de grote zaal van het museum. Na een welkomstwoord gaat directeur Bertien Minco in gesprek met de volgende gasten:

• Tentoonstellingsmaker Jeroen de Vries en Austria-biograaf Martien Frijns, over de totstandkoming van 'Maria Austria was hier'
• Augustinus Tuparia en Pierre Wairata, beide woonden in Schattenberg, over de betekenis van de tentoonstelling. Op de Austria-foto's zijn familieleden van hen te zien.
• Roosje Klap, directeur van Noorderlicht, over fotografie en beeldcultuur als instrument om de zichtbare en onzichtbare erfenissen van het koloniale verleden te ontrafelen.

Het programma duurt tot uiterlijk 15:30 uur.

Themajaar Schattenberg
Deze opening markeert de aftrap van het themajaar Schattenberg. Het Herinneringscentrum wil hiermee meer bekendheid geven aan de 'andere geschiedenis' van kamp Westerbork en een plek van waarde ontwikkelen voor de Molukse gemeenschap, met ruimte voor herdenkingen en andere activiteiten. 

Aanmelden
Wij vragen u en jou zich voor de opening aan te melden via dit aanmeldformulier.

Om 12:00 uur vindt vanaf de slagboom op het voormalige kampterrein een speciale Molukse rondleiding plaats door een oudbewoner en een educatief medewerker van het Herinneringscentrum. Mocht u hier aan willen deelnemen dan kunt u hier zonder aanmelding voorafgaand aan het programma bij aansluiten.