Ga direct naar hoofdinhoud

Kamp Westerbork bij de eerste leden van nieuw Europees netwerk ESHEM

18 november 2026
Nieuws

Op 17 november zijn 32 plaatsen waar de Holocaust plaatsvond officieel de eerste leden geworden van ESHEM, het netwerk European Sites of Holocaust Memory. Twee daarvan liggen in Nederland: de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam en Kamp Westerbork, twee plaatsen die getuigen van de deportatie van Joden, Sinti en Roma uit Nederland. ESHEM is een initiatief van de Europese Commissie en verbindt deze plaatsen en de mensen die er zorg voor dragen, zodat ze deze geschiedenis blijven doorgeven aan toekomstige generaties.

“De Holocaust vond niet alleen plaats in kampen en getto’s. Hij speelde zich af op een heel continent en daarbuiten: in bossen, dorpen en stadsstraten, op stations en langs vluchtroutes”, zegt dr. Aleksandra Janus, directeur van ESHEM. “Nu de laatste overlevenden wegvallen, worden deze plaatsen het materiële bewijs van wat er is gebeurd. Deze geschiedenis nauwkeurig herinneren, draagt bij aan sterke democratieën.”


De twee Nederlandse leden

De Nederlandse leden volgen de weg van de deportatie, van het hart van Amsterdam tot het doorgangskamp in Drenthe:

Hollandsche Schouwburg, Amsterdam (Joods Cultureel Kwartier): in 1942 en 1943 werden 46.000 Joden in de schouwburg opgesloten in afwachting van hun deportatie naar nazikampen. Vanuit de school tegenover de schouwburg werden 600 Joodse kinderen aan deportatie onttrokken. Vandaag huisvest het gebouw het Nationaal Holocaustmuseum.

Kamp Westerbork (Herinneringscentrum Kamp Westerbork): het herinneringscentrum vertelt de verhalen van meer dan honderdduizend Joden, Sinti en Roma die tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Nederland naar concentratie- en vernietigingskampen werden gedeporteerd.

De mensen die voor deze plaatsen zorgen

Achter elke plaats staan mensen die er dagelijks voor zorgen: museumteams, educatoren, lokale Joodse gemeenschappen, Roma-organisaties en vrijwilligers. Velen werken met beperkte middelen, soms alleen. ESHEM erkent hun werk, maakt het zichtbaar en helpt hen van elkaar te leren.

De eerste 32 leden

De 32 leden bevinden zich in Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Hongarije, Italië, Kroatië, Letland, Litouwen, Nederland, Oostenrijk, Polen en Tsjechië, en buiten de Europese Unie in Mauritius, Moldavië, Noorwegen, Oekraïne, Servië en Zwitserland. Buiten Nederland behoren daartoe bijvoorbeeld de voormalige vernietigingskampen Treblinka (PL) en Sobibór (PL), het doorgangskamp Drancy (FR), de plaats van massa-executies Babyn Jar (UA), de vluchtroute van Gilleleje (DK) naar Zweden en de Joodse begraafplaats St Martin op Mauritius (MU). De verhalen van de leden staan op de website van ESHEM:

Zaal met bezoekers kijkt naar vrouw op het podum die vertelt achter een spreekstoel

Fotocredit: © Bernal Revert.

De ceremonie in Brussel

De ceremonie vond plaats in het Arsenal in Brussel en werd geopend door Eurocommissaris Magnus Brunner en dr. Aleksandra Janus, met een boodschap van Pina Picierno, vicevoorzitter van het Europees Parlement. Vertegenwoordigers van de leden ontvingen een ESHEM-erkenningsbeeldje. In de komende weken wordt op elke plaats een ESHEM-plaquette aangebracht, zodat bezoekers in heel Europa deze plaatsen kunnen herkennen.

Een netwerk dat blijft groeien

Een tweede oproep voor kandidaten loopt van 1 december 2026 tot 26 februari 2027, met als doel tegen eind 2027 minstens 50 leden samen te brengen.

Informatie over de criteria en de manier van aanmelden staat op de website van ESHEM .

Over ESHEM

European Sites of Holocaust Memory (ESHEM) is een netwerk dat mensen en organisaties verbindt die historische Holocaustplaatsen in heel Europa beschermen. Nu de laatste getuigen van de Holocaust wegvallen, verandert de verantwoordelijkheid voor het bewaren van de herinnering ingrijpend. Gezien de verspreide geografie van de Sjoa en de enorme erfenis van geweld die in de landschappen van Europa en daarbuiten is gegrift, is er dringend nood aan een gecoördineerde en toekomstgerichte aanpak.

Dat is precies wat het ESHEM-netwerk wil bieden: een Europees antwoord dat de bewijskracht van Holocaustplaatsen benut en hun potentieel aanspreekt om het historisch begrip te versterken, maatschappelijke verantwoordelijkheid te bevorderen en een betekenisvolle herinnering levend te houden.

ESHEM is een initiatief van de Europese Commissie, dat namens haar wordt beheerd door een speciaal secretariaat. Als initiatief van de Europese Commissie draagt ESHEM bij aan de EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven (2021-2030), door de herinnering aan de Holocaust te verbinden met de gedeelde waarden en engagementen van Europa.

Ook interessant