Vaste tentoonstelling
- Locatie
- Herinneringscentrum Kamp Westerbork
De vaste tentoonstelling in Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertelt het verhaal van de plek van kamp Westerbork aan de hand van persoonlijke verhalen. Van mensen die via kamp Westerbork zijn weggevoerd, maar ook van bewakers, treinbestuurders, buren en mensen die Joden hielpen onderduiken of ontsnappen.
Durchgangslager
In de zomer van 1942 werd kamp Westerbork een Durchgangslager: de plek waar Joden uit heel Nederland werden samengebracht om ze van daaruit te deporteren naar de concentratie- en vernietigingskampen. Dit als laatste stap in de Jodenvervolging. De tentoonstelling volgt het verhaal van de vervolgde mannen, vrouwen en kinderen vanaf het moment dat zij van huis werden gehaald. Sommigen verbleven maar kort in Westerbork, anderen bleven maanden of zelfs jaren in het kamp.
Kamp Westerbork kende één doel: het efficiënt laten verlopen van de deportaties. Tussen juli 1942 en april 1945 vertrokken meer dan 100 treinen. In mei 1944 gemaakte filmopnamen tonen één van deze transporten en zijn in de tentoonstelling te bekijken. In totaal werden ruim 107.000 mensen vanuit Westerbork weggevoerd; 102.000 van hen werden vermoord. In geluidsfragmenten zijn de herinneringen van overlevenden te horen, die een indringend beeld geven van het leven in kamp Westerbork.
Naoorlogse periode
Kamp Westerbork werd op 12 april 1945 bevrijd, maar het terrein bleef in gebruik. Slechts enkele weken na de bevrijding werd het kamp in gebruik genomen als interneringskamp voor van collaboratie verdachte Nederlanders. Dat duurde tot december 1948, waarna kamp Westerbork dienst deed als onderkomen voor militairen en het in 1950 een repatriëringskamp werd voor gerepatrieerde Indische Nederlanders.
Woonoord Schattenberg
De langste tijd uit zijn geschiedenis - van 1951 tot 1971 - deed kamp Westerbork dienst als Woonoord Schattenberg, waar enkele duizenden Molukse ex-KNIL-militairen en hun gezinnen werden gehuisvest.
Op 21 maart 1951 vond de eerste grootschalige komst van Molukkers naar Nederland plaats. Bij aankomst volgde voor alle militairen ontslag. Op 22 maart arriveerden enkele honderden van hen in Schattenberg. In totaal kwamen ongeveer 13.000 Molukkers naar ons land. Van terugkeer naar de Molukken kwam het niet.
Het vervolg
Daarna verdween steeds meer van het voormalige doorgangskamp: barakken werden gesloopt of verkocht. In 1970 werd op het terrein de Westerbork Synthese Radio Telescoop in gebruik genomen. In 1983 opende – op initiatief van overlevenden en nabestaanden - Herinneringscentrum Kamp Westerbork haar deuren.
De tentoonstelling is toegankelijk voor jong en oud. Voor kinderen vanaf 7 jaar is er een routeboekje beschikbaar.
