Vaste tentoonstelling
De vaste tentoonstelling in het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertelt het verhaal van de plek van kamp Westerbork aan de hand van persoonlijke verhalen. Van mensen die via kamp Westerbork zijn weggevoerd, maar ook van bewakers, treinbestuurders, buren en mensen die Joden hielpen onderduiken of ontsnappen.
Durchgangslager
In de zomer van 1942 werd kamp Westerbork een Durchgangslager: de plek waar Joden uit heel Nederland werden samengebracht om ze van daaruit te deporteren naar de concentratie- en vernietigingskampen. Dit als laatste stap in de Jodenvervolging. De tentoonstelling volgt het verhaal van de vervolgde mannen, vrouwen en kinderen vanaf het moment dat zij van huis werden gehaald. Sommigen verbleven maar kort in Westerbork, anderen bleven maanden of zelfs jaren in het kamp.
Kamp Westerbork was als een stad op de heide. Het systeem was erop gericht een beeld te wekken van een normaal leven met school en werken, met ziekenhuis en ontspanning. In 1944 gemaakte filmopnamen tonen dit beeld van kamp Westerbork en zijn in de tentoonstelling te bekijken. Maar het was een systeem van valse hoop, treinen vertrokken met onbekende bestemming. In totaal werden ruim 107.000 mensen vanuit Westerbork weggevoerd: slechts 5.000 keerden terug. In geluidsfragmenten kunt u de herinneringen van overlevenden beluisteren.
Naoorlogse periode
Kamp Westerbork werd op 12 april 1945 bevrijd, maar het terrein bleef in gebruik. Slechts enkele weken na de bevrijding werd het kamp in gebruik genomen als interneringskamp voor van collaboratie verdachte Nederlanders. Dat duurde tot oktober 1948, waarna kamp Westerbork onderdak bood aan militairen en het in 1950 een opvangkamp werd voor gerepatrieerde Indische Nederlanders.
Woonoord Schattenberg
De langste tijd uit zijn geschiedenis - van 1951 tot 1971 - deed kamp Westerbork dienst als Woonoord Schattenberg, waar enkele duizenden Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen werden gehuisvest.
Op 21 maart 1951 arriveren de eerste Molukkers in Nederland, bij aankomst volgt voor alle militairen ontslag. Op 22 maart komen enkele honderden van hen aan in Schattenberg. In totaal komen ongeveer 13.000 Molukkers naar ons land. Van terugkeer naar de Molukken kwam het niet.
Het vervolg
Daarna verdween steeds meer van het voormalige doorgangskamp: barakken werden gesloopt of verkocht. De herinnering bleef en in de tentoonstelling wordt verteld hoe er na de oorlog met deze beladen plaats werd omgegaan. In de zogenaamde killehoek kunt u nagaan welke sporen in uw eigen woonplaats herinneren aan het Joodse leven voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.
De tentoonstelling is toegankelijk voor jong en oud. Voor kinderen vanaf 7 jaar is er een routeboekje beschikbaar.
